Th? gi?i hi?n có hàng tri?u món ?n - ?? u?ng khác nhau, nh?ng có nh?ng th? hi?n nay v?n b? m?t s? n??c li?t vào danh sách c?m bán và tiêu th?, ch? bi?n ho?c s? d?ng. Xin gi?i thi?u 10 ?? ?n - th?c u?ng b? c?m t?i m?t s? n??c.
1. Cá v??c
Lúc ??u, các lo?i cá v??c không có ch?ng nh?n MSC ?ã b? c?m ? 24 qu?c gia, bao g?m c? Hoa K?. Quy ??nh này ???c ??a ra sau khi, món cá ??c s?n này ???c cung c?p ? ?t t?i nhi?u nhà hàng và các h? gia ?ình. Tình hình ?ó có th? khi?n cho tình hình nguy c?p h?n.
S? d?, nó ???c nhi?u ng??i ?a chu?ng, b?i lo?i cá v??c ???c bi?t ??n v?i th?t tr?ng, hàm l??ng ch?t béo cao.
Hi?n nay, loài cá v??c ?ã b? c?m t?i nhi?u qu?c gia, b?i m?t lý do n?a là vi?c ?ánh b?t vô t?i v?.
2. Foie Gras
Món Foie gras là món ?n ???c làm t? gan ng?ng ho?c gan ngan. ?ây là món ?n n?i ti?ng kh?p th? gi?i c?a Pháp. Tên món ?n theo ti?ng Pháp có ngh?a là “ngon tuy?t”. Nó ?ã b? c?m t?i Th? Nh? K?, Liên minh Châu Âu và Israel.
?? làm ???c món ?n này, ng??i ta s? cho nh?i nhét vào d? dày ng?ng ho?c ngan m?t l??ng kh?ng l? cám ngô xay ho?c nh?ng th?c ?n khác nh?m làm to gan và gan s? có nhi?u ch?t béoh?n ?? làm nên món ?n ??c bi?t này.
Nhi?u ng??i th?y quá trình ?ó vô cùng ??c ác, tàn b?o và có h?i. N?m 2005, món Foie gras ?ã b? c?m t?i Chicago( Hoa K?), sau ?ó các bang khác c?ng làm theo. Tuy nhiên, không thành công nh? k? ho?ch ??a ra.
Hi?n nay v?n có nhi?u c?a hàng t?i M? bán món ?n này. Ngoài ra táo b?o h?n, có ng??i tìm ??n n?i s?n sinh ra nó, ??ng th?i m?t s? nhà hàng t?i Trung Qu?c c?ng bán cho khách hàng.
3. Vây cá m?p
Vây cá m?p là th?c ph?m có giá tr? cao v? dinh d??ng và kinh t? nên nhi?u n??c ?ã ??a ra l?nh c?m,nh?m h?n ch? tình tr?ng khai thác quá m?c. M?i ?ây Scotland và Anh ?ã ??a ra l?nh c?m t?i vùng bi?n c?a mình. Còn ? Hawaii vi?c khai thác vây cá m?p ?ã b? c?m, vì ? ?ây h? ?ã tìm th?y 6.000 con cá m?p b? ch?t m?i n?m.
Vi?c khai thác này ???c xem là dã man và tàn b?o, vì nhi?u lo?i cá m?p ?ang tr? nên ít ?i và có nguy c? tuy?t ch?ng. Vây cá m?p th??ng d??c dùng trong các b?a súp vây cá m?p, ?ây là món ?n sang tr?ng t?i nhi?u n??c châu Á. Ngoài ra, M? và Mexico c?ng li?t vây cá m?p vào danh sách th?c ph?m c?m bán.
4. S?a ch?a ti?t trùng
Tr??c khi cu?c Cách m?ng công nghi?p di?n ra, s?a ch?a qua ti?t trùng là m?t th? hàng hóa ???c ng??i tiêu dùng mua và s? d?ng hàng ngày. Th?i ?ó, con ng??i không có công ngh? nào ?? ti?t trùng nó, c?ng v?i nhi?u gia ?ình khai thác ngu?n s?a t? ??ng v?t thu?c s? h?u riêng ch?ng h?n nh? dê, bò.
T? khi, áp d?ng ph??ng pháp di?t khu?n theo Pasteu ?ã d?n ??n vi?c c?m s?a ch?a qua ti?t trùng.
M?c dù ?i?u ki?n canh tác và công tác ki?m tra tr??c khi s? d?ng ?ã t?t h?n, nh?ng nó v?n ti?p t?c b? c?m t?i 22 ti?u bang ? Canada.
5. R??u absinthe
Trong n?m 1800, r??u absinthe (làm t? tinh d?u áp xin) ?ã d?n d?n b? c?m t?i nhi?u n?i trên th? gi?i. ?i?u này là do b?o l?c và ?o giác, b?nh tâm th?n sau khi u?ng lo?i r??u này.Tuy nhiên, absinthe ?ã tr? l?i trong th?i gian cu?i nh?ng n?m 1800 và ??u nh?ng n?m 1900.
M?t l?n n?a trong th? k? 20, các nhà nghiên c?u ?ã xem xét absinthe và k?t lu?n là không an toàn. N?m 1915, absinthe ?ã b? c?m t?i h?u h?t các n??c châu Âu.
6. Tr?ng cá mu?i
N?m 2005, C? quan b?o v? Cá và ??ng v?t hoang dã Hoa K? ?ã ??a ra l?nh c?m nh?p kh?u tr?ng cá mu?i Beluga t? bi?n Caspi. V?i t?c ?? khai thác nhanh ?? t?o ra món tr?ng cá mu?i, cá t?m Beluga ?ang có nguy c? tuy?t ch?ng.
Trong n?m 2007, l?nh c?m ?ã ???c d? b? nh?ng v?n còn quy ??nh h?n ch? nh? ch? cho phép 96 t?n tr?ng cá mu?i ???c bán trên kh?p th? gi?i. Tuy nhiên, vi?c ?? mua ???c tr?ng cá mu?i làm t? cá Beluga không h? d? dáng và giá c?a nó c?ng thu?c hàng “c?t c?”
7. Cây de vàng
Trong quá kh?, cây de vàng ???c s? d?ng r?ng rãi. Nó ???c th??ng ???c các b? l?c ? ?n ?? dùng ?i?u tr? b?nh ph? bi?n, ngoài ra ?ây c?ng là nguyên li?u dùng làm d?u th?m. Ng??i ta nói r?ng, nó có th? ch?ã khi nhi?m l?nh, ?au bu?ng và m?t s? b?nh khác. ??ng th?i, ?ây c?ng là lo?i bi?t d??c dùng ch?a b?nh giang mai.
Tr??c nh?ng n?m 1960, de vàng ???c s? d?ng trong nhi?u lo?i th?c ph?m khác nhau, và th?m chí c? th?c u?ng trong ?ó có bia. ? phía nam ?n ??, th?o m?c này ?ã ???c s? d?ng trong súp, v?i các món h?m nó là m?t gia v? ph? bi?n.
Tuy nhiên, trong nh?ng n?m 1960, c? quan qu?n lý th?c ph?m và thu?c Hoa K? ?ã c?m s? d?ng cây de vàng do qua thí nghi?m trên chu?t cho th?y cây này có th? gây b?nh ung th?.
8. Cá h?i ??
H?i nh?ng n?m 1980, m?t ??u b?p tên là Paul Prudhomme ? New Orleans (Hoa K?) công khai công th?c làm món cá h?i ?? c?a mình, vi?c này ?ã khi?n cho nhi?u h? gia ?ình tìm ki?m cá h?i ?? làm món ?n. M?c dù, nó là m?t thành công l?n cho Prudhomme, nh?ng nó ?ã làm c?n ki?t ngu?n cá h?i ??.
Trong tháng 7/1986, C? quan Th??ng m?i ? thành ph? New Orleans c?m bán cá h?i ?? ?? ph?c h?i l?i ngu?n cá t? nhiên Hi?n nay, l?nh c?m này v?n áp d?ng ? m?t s? thành ph? khác. N?m 2002, C?u T?ng th?ng M? Gorge Bush ?ã ký m?t s?c l?nh nh?m h?n ch? vi?c b?t và bán cá h?i ??.
9. Cá nóc
Cá nóc hay ? Nh?t còn g?i là Fugu là loài cá b? c?m ? nhi?u qu?c gia, do c? quan n?i t?ng c?a nó và các b? ph?n c? th? khác ??u ch?a ch?t ??c. Trong th?c t?, n?u b?n ?n m?t b? ph?n ch?a ch?t ??c c?a lo?i cá này, b?n s? b? ch?t do Tetrodotoxin - phá h?y t? bào th?n kinh làm tê li?t c? th?.
M?c dù, n?u ???c ?i?u tr? k?p th?i, b?n có th? s?ng sót, tuy nhiên h?u qu? sau ?ó r?t n?ng n?. N?m 1603-1868, Nh?t B?n ?ã c?m tiêu th? Fugu. Liên minh châu Âu EU c?ng ??a ra l?nh c?m bán và nh?p kh?u.
10. Th?t ng?a
Th?t ng?a ???c coi là m?t th?c ph?m c?m k? ? nhi?u n??c trong ?ó có M?, Ireland, Úc, Canad và m?t s? n??c khác trên th? gi?i.
Vi?c c?m th?t ng?a b?t ??u t? th? k? th? 8. Ng?a là con v?t thân thi?t nh?t và giúp ?? con ng??i r?t nhi?u trong cu?c s?ng. C? Hoa K? và Anh Qu?c ?ã c?m gi?t m? và tiêu th? th?t ng?a, vì chúng ???c xem "??ng v?t th? thao".
Thành Công (theo OE)
